Kompleksowy przegląd najważniejszych zmian w podatkach dochodowych w 2026 r.

Nabycie akcji lub innych papierów wartościowych umorzonych na podstawie decyzji wydanej przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny – koszty podatkowe

W art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych po ust. 1u dodano ust. 1v, zgodnie z którym w przypadku umorzenia akcji lub innych papierów wartościowych na podstawie decyzji wydanej przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny przyjmuje się, że nastąpiło ich odpłatne zbycie. 
Zatem wydatki poniesione na objęcie lub nabycie tych akcji lub innych papierów wartościowych w części niezaliczonej wcześniej w jakiejkolwiek formie do kosztów uzyskania przychodów:

• uważa się za koszty uzyskania przychodów poniesione w roku podatkowym, w którym te akcje lub inne papiery wartościowe zostały umorzone, choćby w tym roku podatnik nie uzyskał przychodów opodatkowanych zgodnie z art. 30b ust. 1, oraz
• uwzględnia się w roku podatkowym, o którym mowa w pkt 1, przy określaniu:
  • dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, o którym mowa w art. 30b ust. 2 pkt 1, albo
  • dochodu z odpłatnego zbycia akcji, o którym mowa w art. 30b ust. 2 pkt 4.

Pamiętaj!
Wymienione regulacje mają zastosowanie do wydatków poniesionych przez podatnika na objęcie lub nabycie akcji lub innych papierów wartościowych, których umorzenie nastąpiło na podstawie decyzji wydanej po dniu 31 grudnia 2025 r. (ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – Dz. U. z 2025 r., poz. 1838).

Świadczenia wypłacone na poczet lokalu mieszkalnego, otrzymane przez funkcjonariuszy służb mundurowych – zwolnienie w podatku dochodowym od osób fizycznych

Zgodnie z art. 2 ustawy o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawierającym katalog przychodów wolnych od podatku pkt 77–77c otrzymują brzmienie:
Art. 21 ust. 1 wolne od podatku dochodowego są:
77) równoważniki pieniężne za brak lokalu mieszkalnego, otrzymane przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej – do wysokości nieprzekraczającej kwoty 2280 zł;
77a) świadczenia mieszkaniowe otrzymane przez funkcjonariuszy służb mundurowych, przyznane na podstawie odrębnych ustaw dotyczących tych służb lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw;
77b) przychody z tytułu pokrytych przez Skarb Państwa kosztów zakwaterowania w kwaterze tymczasowej funkcjonariuszy służb mundurowych przeniesionych z urzędu do pełnienia służby albo delegowanych z urzędu do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej lub miejscowości, przyznane na podstawie odrębnych ustaw dotyczących tych służb lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw;
77c) przychody z tytułu pokrytych przez Skarb Państwa kosztów zakwaterowania w kwaterze tymczasowej funkcjonariuszy Służby Więziennej, o których mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2025 r., poz. 1750 i 1823).

Ponadto po art. 52zr dodaje się art. 52zs i art. 52zt, zgodnie z którymi:

• W art. 52zs. postanowiono, że zwalnia się od podatku dochodowego równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2280 zł, wypłacony funkcjonariuszom:
  • Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby (Dz. U., poz. 1366); 
  • Służby Więziennej, od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U., poz. 1823)
    – jeżeli prawo do tego równoważnika wynika z dotychczasowych przepisów określających zasady jego przyznania.
• W art. 52zt postanowiono, że zwalnia się od podatku dochodowego równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego wypłacony funkcjonariuszom Służby Ochrony Państwa od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby, jeżeli prawo do tego równoważnika wynika z dotychczasowych przepisów określających zasady jego przyznania.

Pamiętaj!
Według art. 13 ww. ustawy ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą od dnia 1 lipca 2025 r., co oznacza, że wolne od podatku dochodowego będą kwoty wypłacone, począwszy od dnia 1 lipca 2025 r. (ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2025 r., poz. 1823).

Indywidualna stawka amortyzacji dla wytworzonych we własnym zakresie środków trwałych będących budynkami (lokalami) niemieszkalnymi i budowlami

W art. 22j ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ust. 7 ustawo­dawca postanowił, że podatnicy będący mikroprzedsiębiorcami, małymi lub średnimi przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców mogą indywidualnie ustalić stawki amortyzacyjne dla wytworzonych we własnym zakresie środków trwałych będących budynkami (lokalami) niemieszkalnymi i budowlami, zaliczonymi do grupy 1 i 2 Klasyfikacji, po raz pierwszy wprowadzonych do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych danego podatnika, w przypadku gdy ten środek trwały znajduje się na obszarze gminy zlokalizowanej w powiecie lub miastach na prawach powiatu, w których przeciętna stopa bezrobocia wynosi co najmniej 120% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju.

Pamiętaj!
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1–3 ustawy – Prawo przedsiębiorców użyte w ustawie określenia oznaczają:

1. mikroprzedsiębiorca – przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym roku z dwóch ostatnich lat obrotowych spełniał łącznie następujące warunki:
   a) zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz
   b) osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz z operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 000 000 euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 2 000 000 euro;
2. mały przedsiębiorca – przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym roku z dwóch ostatnich lat obrotowych spełniał łącznie następujące warunki:
   a) zatrudniał średniorocznie mniej niż 50 pracowników oraz
   b) osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz z operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 10 000 000 euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 10 000 000 euro
   – i który nie jest mikroprzedsiębiorcą;
3. średni przedsiębiorca – przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym roku z dwóch ostatnich lat obrotowych spełniał łącznie następujące warunki:
   a) zatrudniał średniorocznie mniej niż 250 pracowników oraz
   b) osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz z operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 50 000 000 euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 43 000 000 euro
   – i który nie jest mikroprzedsiębiorcą ani małym przedsiębiorcą.

Przy czym według ustawy – Prawo budowlane pod pojęciem:

• budynku – należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz zawiera fundamenty i dach;
• budowli – należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolnostojące maszty antenowe, wolnostojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolnostojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Do grupy 1 i 2 Klasyfikacji Środków Trwałych należą:

1. Budynki i lokale oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego i spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego:

• Podgrupa 10 Budynki niemieszkalne.

2. Obiekty inżynierii lądowej i wodnej:

• Podgrupa 20 Kompleksowe budowle na terenach przemysłowych,
• Podgrupa 21 Rurociągi, linie telekomunikacyjne i elektroenergetyczne,
• Podgrupa 22 Infrastruktura transportu,
• Podgrupa 29 Pozostałe obiekty inżynierii lądowej i wodnej.

Uchyla się ust. 11 i ust. 12 niniejszego artykułu. Tożsame zmiany wprowadza się w art. 16j ust. 7 i ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. 

Pamiętaj!
Omawiane zmiany mają zastosowanie do środków trwałych będących budynkami (lokalami) niemieszkalnymi i budowlami, w przypadku których po dniu 31 grudnia 2025 r.:

• nastąpiło uprawomocnienie się decyzji o pozwoleniu na budowę albo
• upłynął termin na wniesienie sprzeciwu wobec dokonanego zgłoszenia budowy albo wydano zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia takiego sprzeciwu, albo
• nastąpiło wprowadzenie po raz pierwszy do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, jeżeli budowa tego środka trwałego nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę albo dokonania zgłoszenia budowy lub z innych przyczyn nie doszło do wydania takiej decyzji albo dokonania takiego zgłoszenia.

Zgodnie z art. 4 ustawy zmieniającej ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2026 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 3 w zakresie art. 22j ust. 12 oraz art. 2 pkt 3 w zakresie art. 16j ust. 12, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia (ustawa z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – Dz. U. z 2025 r., poz. 1817). 

Zapłata podatku należnego od dochodu wynikającego z cofniętego zezwolenia albo z uchylonej decyzji o wsparciu, o których mowa w ust. 1 pkt 63a i 63b 

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 63a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku są dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 5a–5cd, uzyskane z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1604), przy czym wielkość pomocy publicznej udzielanej w formie niniejszego zwolnienia nie może przekroczyć wielkości pomocy publicznej dla przedsiębiorcy, dopuszczalnej dla obszarów kwalifikujących się do uzyskania pomocy w największej wysokości, zgodnie z odrębnymi przepisami.
Natomiast według art. 21 ust. 1 pkt 63b ww. ustawy wolne od podatku są dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 5a–5cd, z działalności gospodarczej osiągnięte z realizacji nowej inwestycji określonej w decyzji o wsparciu, o której mowa w ustawie z dnia 10 maja 2018 r. o wspieraniu nowych inwestycji (Dz. U. z 2024 r., poz. 459), i uzyskane na terenie określonym w tej decyzji o wsparciu, przy czym wielkość pomocy publicznej udzielanej w formie tego zwolnienia nie może przekroczyć wielkości pomocy publicznej dla przedsiębiorcy, dopuszczalnej dla obszarów kwalifikujących się do uzyskania pomocy w największej wysokości, zgodnie z odrębnymi przepisami.

Ważne!
Według ust. 5b ww. artykułu w razie cofnięcia zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 63a, lub uchylenia decyzji o wsparciu, o której mowa w ust. 1 pkt 63b, podatnik traci prawo do zwolnienia i jest obowiązany do zapłaty podatku na zasadach określonych w ust. 5c.

W myśl ust. 5c w razie wystąpienia okoliczności, o których mowa w ust. 5b, podatnik jest obowiązany do zapłaty podatku należnego od dochodu wynikającego z cofniętego zezwolenia albo z uchylonej decyzji o wsparciu, w terminie właściwym do rozliczenia zaliczki za pierwszy okres przypadający do wpłaty zaliczki, o którym mowa w art. 44, następujący po miesiącu, w którym wystąpią te okoliczności, a gdy utrata prawa nastąpi w grudniu – w zeznaniu rocznym. 
Kwotę podatku należnego do zapłaty stanowi podatek niezapłacony od dochodu osiągniętego z działalności gospodarczej określonej w cofniętym zezwoleniu albo w uchylonej decyzji o wsparciu – jeżeli podatnik korzystał z pomocy publicznej udzielonej w formie zwolnienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 63a albo 63b:

• wyłącznie w ramach jednego zezwolenia albo wyłącznie w ramach jednej decyzji o wsparciu, albo
• w ramach więcej niż jednego zezwolenia lub w ramach więcej niż jednej decyzji o wsparciu albo w ramach zezwolenia lub zezwoleń i decyzji o wsparciu i jednocześnie podatnik ten prowadził księgę rachunkową w sposób zapewniający określenie dochodu z działalności określonej w cofniętym zezwoleniu lub w uchylonej decyzji o wsparciu oraz kwoty podatku niezapłaconego od tego dochodu, w brzmieniu określonym w myśl art. 1 ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z dnia 25 czerwca 2025 r. dla art. 21 w ust. 5c pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Tożsamych zmian dokonano w art. 17 ust. 6 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Ważne!
Zgodnie z art. 4 ustawy zmieniającej przepisy art. 21 ust. 5c pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz art. 17 ust. 6 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do zezwoleń i decyzji o wsparciu, których cofnięcie lub uchylenie następuje po dniu 31 grudnia 2025 r.

Zmiany te weszły w życie 1 stycznia 2026 r. (ustawa z dnia 25 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – Dz. U. z 2025 r., poz. 1022). 

Zmiany w przepisach dotyczących podatkowej grupy kapitałowej

W myśl art. 2 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z dnia 25 czerwca 2025 r. w art. 1a w ust. 2 w pkt 3 uchyla się lit. b o treści „w przypadku dokonania transakcji kontrolowanej w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 6 z podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4, niewchodzącymi w skład podatkowej grupy kapitałowej, nie ustalają lub nie narzucają warunków różniących się od warunków, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 3”.
Stosownie do treści art. 3 ustawy zmieniającej w przypadku naruszenia przez podatkową grupę kapitałową warunku określonego w art. 1a ust. 2 pkt 3 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przyjmuje się, że grupa ta nie utraciła statusu podatnika, jeżeli przed tym dniem:

• nie została wydana decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji o rejestracji umowy o utworzeniu podatkowej grupy kapitałowej oraz
• spółki tworzące uprzednio tę grupę nie dokonały rozliczenia podatku dochodowego, o którym mowa w art. 1a ust. 10a ustawy zmienianej w art. 2

Powyższa zmiana na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – Dz. U. z 2025 r., poz. 1022). 

Zmiany w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie stawek podatkowych

Zgodnie z art. 1 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych z dnia 6 listopada 2025 r. w art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zmienia się pkt 2, który otrzymuje brzmienie:
9% podstawy opodatkowania od przychodów (dochodów) innych niż z zysków kapitałowych – w przypadku podatników, u których przychody osiągnięte w roku podatkowym nie przekroczyły wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 euro, z wyjątkiem podatników określonych w pkt 5, przy czym kwotę 2 000 000 euro przelicza się na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł.

Ważne!
Jeżeli rok podatkowy podatnika był dłuższy albo krótszy niż 12 miesięcy, kwotę 2 000 000 euro ustala się jako iloczyn 1/12 tej kwoty i liczby pełnych miesięcy w tym roku podatkowym, a w przypadku gdy rok podatkowy nie obejmuje pełnego miesiąca kalendarzowego, za pełny miesiąc przyjmuje się okres trwający 30 dni.

Pamiętaj!
Doprecyzowano warunki spełnienia przesłanki pozwalającej na zastosowanie preferencyjnej stawki podatku, w przypadku gdy rok podatkowy podatnika był krótszy lub dłuższy niż 12 miesięcy oraz gdy rok podatkowy nie obejmuje pełnego miesiąca kalendarzowego.

Ponadto do art. 19 ust. 1 ww. ustawy dodano pkt 3–5, określające stawki podatkowe dla wymienionych w nich instytucji bankowych i finansowych, o treści:

• 23% podstawy opodatkowania – w przypadku podatników będących:
  • bankiem krajowym, bankiem zagranicznym i instytucją kredytową w rozumieniu odpowiednio art. 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 17 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, z wyjątkiem podatników będących bankiem spółdzielczym w rozumieniu art. 20 ust. 1 tej ustawy,
  • podatkową grupą kapitałową, w skład której wchodzi ban...